English
Έμβλημα της Κυπριακής Δημοκρατίας Τμήμα Αρχαιοτήτων


Αρχική Σελίδα |Συνήθεις Ερωτήσεις | Χάρτης Πλοήγησης | Συνδέσεις | Επικοινωνία
Αναζήτηση:  
Αναζήτηση
Ειδική Αναζήτηση         
Ανασκαφές
Πίσω
ΕκτύπωσηΕκτύπωση


Πύλα-Κοκκινόκρεμος


2021

(Υπεύθυνοι έρευνας: Καθ. Joachim Bretschneider, Jan Driessen και Αθανασία Κάντα)


Το Τμήμα Αρχαιοτήτων, του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων ανακοινώνει ότι μεταξύ 26ης Οκτωβρίου και 14ης Νοεμβρίου 2021 διεξήχθησαν ανασκαφές στη θέση Πύλα-Κοκκινόκρεμμος από τα Πανεπιστήμια του Ghent και Louvain και την Μεσογειακή Αρχαιολογική Εταιρεία Ηρακλείου. Οι έρευνες έγιναν υπό τη διεύθυνση των Καθηγητών Joachim Bretschneider (UGhent) και Jan Driessen (UCLouvain) και της Δρος Αθανασίας Κάντα (Μεσογειακή Αρχαιολογική Εταιρεία Ηρακλείου), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Κύπρου (Καθ. Sorin Hermon) ενώ την ομάδα κεραμικής διεύθυνε ο Δρ. Reinhard Jung. Όπως και κατά τα περασμένα έτη, οι τρεις ομάδες συνέχισαν τη διερεύνηση του δυτικού τμήματος (Μεσογειακή Αρχαιολογική Εταιρεία Ηρακλείου), του ανατολικού τμήματος (UGhent, Τομείς 5 και 7) και του κεντρικού χώρου του πλατώματος (UCLouvain, Τομέας 3).

Τομέας 3

Δοκιμαστική Τομή 3.3.

Οι προηγούμενες έρευνες στην Τομή 3.3. έφεραν στο φως στοιχεία για δραστηριότητες που σχετίζονται με την υφαντουργία και τη δευτερογενή επεξεργασία μετάλλων. Οι εργασίες αυτές φαίνεται να διεξάγονταν πλησίον του τείχους κοντά στο βορειοανατολικό πλάτωμα. Διαγράφηκε το περίγραμμα 26 διαφορετικών χώρων εκ των οποίων οι 23 έχουν ήδη ανασκαφεί. Σε έναν από αυτούς βρέθηκαν δύο ακέραια αγγεία εισηγμένα από τη Σαρδηνία. Στα νότια ανασκάφηκε ένας κρατήρας (σε θραύσματα) κοσμημένος με εικονιστικές παραστάσεις ενώ εντοπίστηκαν και απορρίμματα χαλκού. Στο δίπλα δωμάτιο (Space 3.3.26) βρέθηκαν μερικά αγγεία σε θραύσματα όπως επίσης και μια λίθινη μήτρα (καλούπι) που σώζεται σε αποσπασματική κατάσταση και πιθανόν να χρησιμοποιείτο για την κατασκευή κοσμημάτων. Στο νότιο τμήμα του δωματίου εντοπίστηκε λάξευμα στο φυσικό βράχο, το οποίο διατηρεί προεξοχή πιθανόν για να υποδέχεται κάποιο κάλυμμα που σήμερα δε διατηρείται. Εντός του λαξεύματος βρέθηκε θραύσμα από χάλκινο αγγείο, μια πρόχους ατρακτοειδούς σχήματος, ένα Χαναανίτικο αγγείο και θραύσματα από άλλα μεγαλύτερα πήλινα αγγεία.

Δοκιμαστική Τομή 3.11 (Εικ. 1)

Η ομοιομορφία και το μέγεθος των χώρων που εντοπίστηκαν στην Τομή 3.11, στο νότιο τμήμα του κεντρικού πλατώματος, φανερώνουν ότι τα κατάλοιπα ανήκουν σε οικιστική μονάδα. Ο κεντρικός χώρος 3.11.1 σχηματίζει διάδρομο ο οποίος συνδέει διάφορα σημεία μεταξύ τους. Στο δάπεδό του βρέθηκαν ένας πίθος, ένα Χαναανίτικο αγγείο, μια πρόχους της Ακόσμητης Λευκής κεραμικής, ένας απιόσχημος κρατήρας, δύο πήλινες αβαθείς λεκάνες/δίσκοι, ένας λυχνοστάτης, λίθινα εργαλεία, απορρίμματα χαλκού και ένα μικρό αντικείμενο από στεατίτη (κουμπί;).


Εικ. 1.

Δοκιμαστική Τομή 3.10 (Εικ. 2)

Στην Τομή 3.10 αποκαλύφθηκε σε μεγάλη έκταση μέρος ενός κτηρίου. Από μια πιθανή εσωτερική αυλή (3.10.3) υπάρχει πρόσβαση στο Δωμάτιο 3.10.1, εντός του οποίου βρέθηκαν αρκετά θραύσματα χαλκού που πιθανόν να ανήκαν όλα στο ίδιο αντικείμενο. Ένα από τα θραύσματα διατηρεί μια πλάκα που φέρει απεικόνιση κεφαλιού γενειοφόρου άνδρα που φορεί κάλυμμα κεφαλής και που παραπέμπει σε απεικονίσεις σφιγγών αλλά και Peleset που κοσμούν ανάγλυφο του Ιερού ναού Medinet Habu στην Αίγυπτο. Μια χάλκινη σμίλη και ένα λίθινο εργαλείο πιθανόν να φανερώνουν τη διεξαγωγή μεταλλουργικών δραστηριοτήτων στο χώρο. Στο Δωμάτιο 3.10.2 στα ανατολικά, βρέθηκε ένα σημαντικό σύνολο ευρημάτων μεταξύ των οποίων και έξι υφαντικά βαρίδια, λίθινα εργαλεία, μια λίθινη λεκάνη, δύο Χαναανίτικα αγγεία και έναν Παλαιστινιακό πίθο. Στο χώρο 3.10.3. εντοπίστηκε κανάλι αποτελούμενο από δύο σειρές ορθοστατών και επενδυμένο με μικρές κροκάλες.

Τομέας 4

Τμήμα 4.2 (Εικ. 3‒4)

Κατά το 2021 συνεχίστηκε η ανασκαφή του κτηριακού συμπλέγματος που είχε αποκαλυφθεί το 2019. Μέχρι στιγμής έχουν διερευνηθεί δέκα δωμάτια που αποτελούν μέρος του αμυντικού τείχους. Σε κάποια από τα δωμάτια βρέθηκαν στη θέση τους σπασμένα αγγεία πάνω στο φυσικό βράχο. Το σύμπλεγμα επεκτείνεται προς βορρά με επιπρόσθετους χώρους ενώ οι ποσότητες κεραμικής που καταγράφηκαν δείχνουν ότι τα κτήρια προχωρούν και προς το κέντρο του πλατώματος.

Ο χαρακτήρας του συμπλέγματος αυτού προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το Δωμάτιο 22 φαίνεται να λειτουργούσε ως λατρευτικός χώρος/βωμός. Εντός του ανασκάφηκε ένας χαμηλός πάγκος που σώζεται σε αποσπασματική κατάσταση, παρόμοιος με αυτούς που εντοπίζονται σε Μυκηναϊκά και Μινωικά ιερά. Στο χώρο αυτό βρέθηκαν κύλικες, ένας εισηγμένος Μυκηναϊκός αμφοροειδής κρατήρας με παράσταση αρματοδρομίας, άλλα αγγεία πόσεως και αυγά στρουθοκαμήλου. Στην είσοδο του Δωματίου 22 εντοπίστηκε αποθέτης (λάκκος) διαστάσεων περίπου 1Χ1μ. και βάθους 1.86 μ. Ο αποθέτης αυτός θα έκλεινε με ξύλινο κάλυμμα κατά τη διάρκεια χρήσης του χώρου αφού μένοντας ακάλυπτος θα καθιστούσε εξαιρετικά επικίνδυνη την είσοδο στο χώρο. Το περιεχόμενο του αποθέτη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Βρέθηκαν τμήματα ενός κτιστού πάγκου, παρόμοιου με αυτόν που εντοπίστηκε στη νοτιοανατολική γωνία του δωματίου. Κάτω από τα τμήματα αυτά ανασκάφηκαν θραύσματα του Μυκηναϊκού κρατήρα κοσμημένου με γραπτές εικονιστικές παραστάσεις ο οποίος είχε ανασκαφεί στο νοτιοδυτικό τμήμα του δωματίου το 2019, όπως και θραύσματα αυγών στρουθοκαμήλου που επίσης εντοπίστηκαν και στο δάπεδο του Δωματίου 22. Βρέθηκαν επίσης υφαντικά βαρίδια και σκωρία. Πιθανόν ο αποθέτης αυτός να λειτουργούσε σαν αποθετήριο.

Φαίνεται ότι κάποια στιγμή έγινε εσκεμμένη καταστροφή του περιεχομένου του χώρου αυτού. Το σύνολο των αγγείων πόσεως και σερβιρίσματος που συνδέονται με τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, σε συνάρτηση με την παρουσία θραυσμάτων από αυγά στρουθοκαμήλου, που βρέθηκαν τόσο στο δάπεδο, όσο και στον αποθέτη, υποδηλώνουν κάποια τελετουργική δραστηριότητα. Τα αυγά στρουθοκαμήλου συνδέονται ιδιαίτερα με τις έννοιες της γέννησης και της αναγέννησης ενώ η παρουσία σκωρίας υποδηλώνει τη σύνδεση της μεταλλουργίας με τις τελετουργίες, όπως καταγράφεται για παράδειγμα και στην Έγκωμη ή στην Κνωσσό. Με την ολοκλήρωση των ερευνών στο σύμπλεγμα ο χαρακτήρας και η χρήση του χώρου αυτού θα τύχουν επαναξιολόγησης.


Εικ. 3.


Εικ. 4.

Τομέας 5 & 7

Η ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Ghent συνέχισε τις εργασίες της στον Τομέα 5, στην τομή κατά μήκος της νοτιοανατολικής όχθης της κορυφής του πλατώματος ενώ ταυτόχρονα ξεκίνησε η ανασκαφή σε ένα από τα κτήρια που αποκαλύφθηκαν κατά την επισκόπηση του 2019 στον Τομέα 7, στην απέναντι δυτική πλαγιά στην ίδια περιοχή. Κατά την επισκόπηση καταγράφηκαν ίχνη πέντε μεμονωμένων κτηρίων.

Τομέας 5 (Εικ. 5)

Στον Τομέα 5, η ομάδα από το Πανεπιστήμιο Ghent συνέχισε την αποκάλυψη αρκετών μερικώς ανεσκαμμένων χώρων ενώ επέκτεινε τις έρευνές της προς τα νοτιοδυτικά. Καταγράφηκαν τρεις νέοι χώροι, ανεβάζοντας τον αριθμό των εντοπισμένων χώρων στον Τομέα αυτό στους 50.

Η κάτοψη κάποιων δωμάτιων –5.41, 5.45 και 5.44.- είχε ήδη διαφανεί κατά τις προηγούμενες ανασκαφικές περιόδους, παρόλο που δεν είχαν όλοι οι χώροι ανασκαφεί μέχρι το φυσικό βράχο. Σε αντίθεση με τα πλούσια ευρήματα του 5.41. (εστία, θραύσματα μαγειρικού σκεύους μονόχρωμης τραχείας κεραμικής, έναν λύχνο, ένα Χαναανίτικο αγγείο, έναν πίθο, μεγάλο αριθμό τμημάτων από λίθινη λεκάνη, τρία πιθανά λίθινα εργαλεία και δύο κομμάτια μεταλλικής σκωρίας), τα δύο μικρά δωμάτια στα νότια, 5.44. και 5.46, δεν περιείχαν ευρήματα και σχεδόν καθόλου θραύσματα κεραμικής.

Κατά τη διάρκεια της ανασκαφής της περιοχής στα νότια των 5.46. και 5.44. διαφάνηκε ότι δεν διατηρούνται ευδιάκριτα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα εκεί. Η απουσία τοίχων οφείλεται πιθανόν στο γεγονός ότι ο φυσικός βράχος βρίσκεται πολύ κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και έτσι έχουν χαθεί τα κατάλοιπα που κάποτε έστεκαν εκεί. Εναλλακτικά, ο χώρος (5.50) πιθανόν να λειτουργούσε ως εσωτερική αυλή. Επικοινωνούσε με διάφορα γύρω δωμάτια όπως και με το 5.27 (στο οποίο είχαν ανευρεθεί παλαιότερα δύο μνημειακά λαξεύματα στο βράχο) μέσω μιας σειράς από πλατιά σκαλοπάτια λαξευμένα στο φυσικό βράχο. Σε αντίθεση με τα λιγοστά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, συλλέχθηκαν από το χώρο μεγάλες ποσότητες κεραμικών θραυσμάτων, τα περισσότερα από πίθους αλλά και από μικρότερα αγγεία.

Στα δυτικά του διαδρόμου 5.43 αποκαλύφθηκαν μερικώς δύο νέοι χώροι (5.49 και 5.48). Στη νοτιοανατολική γωνία του 5.49 καταγράφηκε τμηματικά το περίγραμμα πιθανού λαξεύματος στο βράχο ενώ στα νότια του χώρου 5.48 βρέθηκαν αρκετά θραύσματα αλαβάστρινου αγγείου.


Εικ. 5.

Τομέας 7

Το πρώτο ανεσκαμμένο κτίσμα στον Τομέα 7 προέκυψε να είναι ορθογώνιου σχήματος με υποδιαιρέσεις (έναν μεγάλο χώρο-7.1.- και έναν μικρότερο 7.2.). Στο χώρο 7.1. βρέθηκαν τουλάχιστον επτά αγγεία. Η κεραμική αυτή, μαζί με ένα βαρίδι, τρία τριβεία, έναν επικρουστήρα και ένα λίθινο δοχείο, μαρτυρούν εργασίες που σχετίζονται με την επεξεργασία της τροφής και την αποθήκευση. Στο χώρο 7.2. δεν έχει ακόμη εντοπιστεί το δάπεδο.




Κατεβάστε το Acrobat Reader Αρχείο Pyla Kokkinokremos GREEK.pdf (Μέγεθος αρχείου:1390,13Kb)[
Κατεβάστε το Acrobat Reader Αρχείο PRESS RELEASE 2016 gr.pdf (Μέγεθος αρχείου:908,95Kb)[
Κατεβάστε το Word Αρχείο Pyla-Kokkinokremmos_2018.doc (Μέγεθος αρχείου:2129,08Kb)[
Κατεβάστε το Acrobat Reader Αρχείο 2018_gr.pdf (Μέγεθος αρχείου:614,62Kb)

Αρχή Σελίδας


© 2005 - 2022 Κυπριακή Δημοκρατία, Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων

Τμήμα Αρχαιοτήτων
Αρχική Σελίδα | Κυβερνητική Πύλη Διαδικτύου | Αποποίηση | Υπεύθυνος Σελίδας